Langer en veiliger duiken dankzij Defensieonderzoek

Kikvorsmannen kunnen in de toekomst wellicht een uur langer onder water blijven. Ook kan de kans op hersenletsel bij duikers worden beperkt. Dit is mogelijk dankzij 2 duikmedische onderzoeken waarop twee marine-artsen deze week promoveerden.

Een van de grootste risico’s bij duiken is het oplopen van hersenletsel door overdruk door bijvoorbeeld te snel stijgen. De luchtbelletjes die daarbij ontstaan in de bloedvaten van de hersenen kunnen een infarct veroorzaken.

Op dit moment start de krappe behandeltijd van maximaal 2 uur pas na het ontstaan van klachten. Luitenant-ter-zee arts der eerste klasse Robert Weenink: “Ik heb ontdekt dat we de afwijkingen op de hersenen die de luchtbelletjes veroorzaken met een hersenfilmpje in beeld kunnen brengen. Ook kunnen we de zuurstofverzadiging in de hersenen van buitenaf meten. Dit kan beide nog voordat er klachten ontstaan. Met deze methodiek kunnen we de hersenen van duikers dus relatief snel en gemakkelijk monitoren. Hierdoor worden ze beter beschermd.”

Onherstelbare longschade
Marine-arts Pieter-Jan van Ooij ontdekte dat duiken met 100 procnet zuurstof onder bepaalde voorwaarden veiliger is dan gedacht. “Wellicht verlengt dit de huidige duiktijd van twee uur met een uur. Positief nieuws voor de operationele inzet van onze marine- en landmachtduikers dus.”

Het langdurig inademen van 100 procent zuurstof kan de longen onherstelbaar beschadigen. Medici gebruiken de verandering van de longinhoud om beginnende longschade op te sporen. Deze methode blijkt niet representatief te zijn voor duikers, omdat zij onder water zijn. De bestaande meetmethode is ontwikkeld voor mensen die boven water ademen.

Onder water
Van Ooij: “Dit is een wezenlijk verschil. Door nieuwe onderzoekstechnieken kunnen we nu de doorlaatbaarheid van de longblaasjes beter meten. Ook kunnen we de veranderingen van specifieke stoffen in de uitademingslucht van de duiker bepalen. Daarmee is de longschade bij een duiker veel beter in kaart te brengen. Hierdoor weten we dat het langdurig inademen van 100 procent zuurstof onder water minder schadelijk blijkt te zijn dan boven water.”

Zowel de civiele als de militaire duikwereld volgen beide onderzoeken met belangstelling. Weenink won in Amerika zelfs de award ‘Best Young Investigator’ op het grootste duikmedische congres ter wereld. Weenink: “Het Duikmedisch Centrum van de marine is qua onderzoek een voorbeeld voor andere NAVO-landen.”